ZOO 8ste officina (centaur met globe)

Een mooie munt (antoninianus) van keizer Gallienus. Deze munt maakt deel uit van de 'Zoo Serie' van munten met dieren op de keerzijde. Op deze specifieke munt is een mythisch beest afgebeeld: een centaur.

Een centaur is een fabelwezen uit de Griekse mythologie, bestaande uit het menselijke bovenlichaam en een paardenlichaam. Ze worden soms voorgesteld als woeste wezens, maar er zijn ook mythen over wijze centauren, zoals Chiron. Hier zien we de centaur naar links lopen, met een wereldbol en een roer in zijn hand. De wereldbol en het roer zijn normaal gesproken attributen van Fortuna. Maar waarom zou een centaur deze attributen dragen? De wereldbol geeft hier vermoedelijk de omvang van het gezag van het Romeinse Rijk aan, en het roer de te volgen richting. De centaur moet hier waarschijnlijk worden gezien als symbool van wijsheid en vrede voor de Romeinse wereld.

De officina (muntwerkplaats) waar deze munt is geslagen is H (eta), oftewel 8.

ZOO 8ste officina (criocampus)

Een munt van Gallienus met een criocampus op de achterzijde is vrij zeldzaam. De criocampus is een mythologisch dier, een mengeling van een geit en een paard, een soort hybride wezen. Op de munten van Gallienus zijn verschillende mythologische wezens afgebeeld, bedoeld om de kracht en goddelijke bescherming van de keizer te benadrukken. De criocampus was niet echt een gangbaar wezen in de klassieke Romeinse mythologie. Het lijkt verwant te zijn aan andere mythologische dieren zoals de hippocampus, dit is een soort zeepaard. Hier heb ik ook een munt van.

Gallienus was keizer van het Romeinse Rijk van 253 tot 268 na Christus.

Tijdens zijn regeerperiode was er veel tumult, met meerdere militaire en politieke crises. Gallienus werd geconfronteerd met invallen, interne opstand en economische instabiliteit.

De officina (muntwerkplaats) waar deze munt is geslagen is H (eta), oftewel 8.

ZOO 9de officina (hippocampus)

Ik was al wat langer op zoek naar een mooie hippocampus in de ZOO-serie van Gallienus, omdat ik dit een fascinerend fabeldier vind. Fabeldieren zijn vaak een combinatie van meerdere dieren. In dit geval werd het zeepaard een combinatie van het hoofd en voorbenen van een gewoon paard, het geschubde lijf van een vis en de staart van een dolfijn. De andere vijf fabeldieren zijn de centaur, griffioen (onder ander bekend van Harry Potter), pegasus, de criocamp (zeemonster met ramskop) en de capricorn (geit en vis).

Het cijfer onder de hippocampus lijkt het romeinse cijfer III. Dit is echter het cijfer N (nu), oftewel 9. 

De officina (werkplaatsen) voor het slaan van munten kregen een cijfer zodat er een betere controle mogelijk was, onder andere op de kwaliteit van de munten, en het voorkomen van fraude. 

Caracalla en de standaarddrager

Ik had nog geen denarius van Caracalla als keizer. Deze munt trok mij aan vanwege de standaarddrager op de keerzijde die achter de keizer staat. Een mooi militair plaatje! De letters PROFECTIO AVG staan voor het vertrek van de keizer die in 2013 op campagne ging tegen de Germanen.

Op de voorzijde van de munt staat ANTONINVS PIVS AVG BRIT (BRIT voor overwinningen in Groot-Brittannië). Op latere munten verving hij "BRIT" door "GERM" in de titel op de voorzijde, waarmee hij de overwinning op de Germanen claimde. 

Een standaarddrager was een man in het Romeinse leger die een van de standaards mocht dragen. Deze dienden als verzamelpunt en het was ook een herkenningsteken in veldslagen. Deze symbolen waren heel belangrijk in het Romeins leger. De standaarddragers gingen pas op stap als het volledig legioen een kamp verliet. Een standaard was een ereteken van Rome: het had een grote waarde en het was een ramp als er een standaard verloren ging.

Als er een standaard verloren ging deed het Romeinse leger er alles aan om het terug te winnen. Zo maakte het Romeinse leger een tocht door Duitsland om de standaards terug te veroveren die ze verloren hadden in de slag bij het Teutoburgerwoud (9 n.Chr.).

De standaards werden gedragen door jongere mannen. Meestal waren ze licht bewapend of zelfs onbewapend. Velen stierven op het slagveld. Het was voor een standaarddrager een hele eer dit te mogen doen. De belangrijkste standaard is de aquila (arend). Deze wordt gedragen door de aquilifer.

1000 jaar Rome, officina VI

Op 21 april 248 opende keizer Philippus de festiviteiten ter ere van de duizendste verjaardag van de stichting van Rome in 753 v.Chr. door Romulus en Remus. Ter herinnering aan deze festiviteiten liet de keizer munten slaan met de omschriften Romae aeternae en Saeculares Augg.

Naar verluid werden tijdens deze spelen meer dan 1.000 gladiatoren gedood samen met honderden exotische dieren.Elke zogenaamde officina (werkplaats waar munten werden geslagen) kreeg één dier toegewezen. Deze werkplaatsen werden op de munt gemarkeerd door de Romeinse cijfers I, II, III, IIII, V of VI op de achterzijde. 

De leeuw was het onderwerp voor de eerste officina, de wolvin met tweeling voor de tweede, de eland voor de derde, het nijlpaard voor de vierde, het hert voor de vijfde en de antilope voor de zesde. Deze munt laat een duidelijk plaatje van een Antilope zien.

 

Plautilla, vrouw van Caracalla

Publia Fulvia Plautilla was de dochter van de prefect van de Praetoriaanse garde Plautianus. Zij trouwde met Caracalla in 202 na Chr. Caracalla was op dat moment medeheerser naast zijn vader, keizer Septimius Severus.

Het was duidelijk een verstandshuwelijk van het jonge stel. Ze wilden niets met elkaar te maken hebben en weigerden zelfs de eettafel met elkaar te delen. 

In 205 viel de vader van Plautilla in ongenade bij de keizer. Hij werd op het paleis ontboden en onder het toeziend oog van Severus en Caracalla door soldaten vermoord. Plautilla werd verbannen naar een eilandje bij Sicilie. 

In 2011, na het overlijden van keizer Severus, werden de broers Caracalla en Geta keizer. Daarna volgt een van de beroemdste broedermoorden uit de oude geschiedenis. Caracalla vermoordt Geta. En dat niet alleen, kort na de dood van Geta wordt ook de verbannen Plautilla vermoord in opdracht van Caracalla.

De munten van Plautilla tonen ondanks de korte tijd dat zij keizerin was, een grote varieteit in haardracht.

Op deze munt kun je mooi de wat treurige oogopslag zien, alsof ze wist wat haar te wachten stond. Het wrange van het plaatje op de achterzijde is dat hier de godin van de liefde wordt afgebeeld (Venus) samen met haar zoontje Cupido. Als er iets ontbrak in het huwelijk tussen Caracalla en Plautilla, dan was het wel liefde!

ZOO 10de officina (hert)

De ZOO-serie is een reeks van zilveren antoniniani munten die zijn geslagen onder het bewind van keizer Gallienus, die regeerde van 253 tot 268 na Christus. De munten in deze serie tonen verschillende dieren, waaronder ook fabeldieren.
Ik kon dit (veel voorkomende) type met een mooie afbeelding van een hert niet weerstaan.

De ZOO-serie van Gallienus was een van de eerste muntenreeksen die zich concentreerde op het afbeelden van dieren in plaats van menselijke figuren. Gallienus regeerde in een zeer roerige tijd met continu rebellerende rivalen. Hij sloeg deze serie ter ere van negen goden en godinnen, om hem te helpen het hoofd te bieden aan deze ellende. 

Op de achterzijde van deze munt staat DIANAE CONS AVG, dat wil zeggen de munt is geslagen ter ere van Diana beschermster van de keizer (Augustus). Diana is godin van de jacht. 

Dit muntje is geslagen in de tiende (X) officina (werkplaats).