De soldatenkeizer Tacitus

Een aardig muntje van keizer Tacitus, een van de latere keizers uit het Romeinse rijk. Zoals zoveel keizers heeft hij maar kort gereageerd. Het leger liet de keuze van een nieuwe keizer aan de senaat over. Deze keizer is dus in feite 'democratisch' gekozen door de senaat. De senaat koos voor Tacitus, een wat oudere, rijke senator. De keizer zorgde ervoor dat de senaat een deel van de macht weer terug kreeg, niet verwonderlijk, want hij kwam uit hun midden.

Van deze keizer is verder heel weinig bekend. Hij heeft tegen de Goten geknokt. Vermoedelijk is hij, na een korte regeerperiode van een aantal maanden, overleden aan de pest, zeker weten doen we dit niet. Zijn (half)broef Florianus volgde hem op. 

Spelen terwijl Rome brandt

Ik had niet verwacht dat ik deze munt nog eens zou bezitten. Het is een bijzonder gewild type en in een acceptabele kwaliteit moeilijk te vinden. Waarom is deze munt (het is overigens een as) zo gewild?

Munten van Nero zijn sowieso gezocht. Er zitten prachtige stukken tussen, door uitmuntende muntmeesters gemaakt. Nero heeft ook altijd een aantrekkingskracht gehad op mensen die ook maar een beetje geïnteresseerd zijn in Romeinse geschiedenis. Vraag mensen om een Romeinse keizer te noemen en Nero komt zeker voorbij...... 

Wat dit specifieke type zo bijzonder maakt is de figuur op de achterzijde. Het is Apollo Citharoedus, oftewel een beeld van Apollo met cithara (lier). 

Hieronder staat een plaatje van een beroemd beeld, te vinden in het Vaticaan. De figuur wordt afgebeeld met een laurierkroon, een sierlijke mantel en natuurlijk de lier. De mantel is ook op mijn muntje nog goed te zien.

Apollo is de god van de muziek, schone kunsten, poëzie en meer. Dat juist Apollo op de achterzijde staat is daarom niet toevallig. Nero was erg gecharmeerd van Apollo en identificeerde zich graag met deze godheid. Hij trad vaak op met lier voor een weinig kritisch publiek dat soms ook gewongen werd zijn optredens bij te wonen. Heel goed mogelijk dat de figuur op de achterzijde van mijn munt niet Apollo is, maar Nero zelf die muziek maakt. Dit weten we echter niet 100% zeker omdat op de munt zelf (legende) niets over de figuur wordt vermeld.

Wat de munt verder heel interessant maakt, is dat in de oude geschiedenis al over deze munt werd gesproken. Suetonius besprak de munt in zijn keizersbiografieën. Zo schreef hij dat keizer Nero na zijn zogenaamde 'succesvolle' muziekoptredens in Griekenland verschillende standbeelden van hem als lierspeler liet plaatsen en dat ook een munt van de keizer als lierspeler werd geslagen. 

Tot slot ging het gerucht dat de beruchte brand in Rome, die een deel van de stad in as legde, was gesticht door handlangers van Nero zelf, met als doel om ruimte te maken voor het gouden paleis (domus aurea) dat hij wilde bouwen. Het verhaal gaat ook dat hij de lier speelde toen Rome brandde......

Hadrianus in Germania

Dit is een denarius van keizer Hadrianus. Op het eerste gezicht niet zo'n heel bijzonder muntje. De voorzijde heeft wat schade. Er lopen een paar krassen over het gezicht van Hadrianus. Toch is dit een speciaal muntje omdat het deel uit maakt van een serie 'reismunten' van de (reislustige) keizer Hadrianus. De dame op de achterzijde met schild en speer is namelijk de personificatie van de Romeinse provincie Germania waar Hadrianus op zijn reizen is geweest.

Hadrianus' eerste bezoek aan de Duitse provincies (Germania Superior & Inferior) begon in de vroege herfst van 121 na Christus. Hij bracht de winter door met onder andere het inspecteren van zijn legers en de Limes en het doorvoeren van een aantal hervormingen in het leger. In Colonia Agrippinensis (het Romeinse Keulen) verbleef Hadrianus bij zijn goede vriend Nepos, de toenmalige gouverneur van Germania Inferior. Nepos moest enkele maanden later Hadrianus naar Britannia (Romeins Groot-Brittannië) vergezellen toen hij daar tot gouverneur werd benoemd en toezicht hield op de bouw van de muur van Hadrianus.

Meer dan een decennium later, tussen 134 en 138 na Christus, werd de tournee van Hadrianus in de Duitse provincies herdacht door het slaan van deze munt.

Het is mijn tweede reismuntje in deze bijzondere serie van Hadrianus.

De soldatenkeizer Probus

Nog een munt van een late soldatenkeizer die ik niet kon weerstaan. Dit is keizer Probus (276 tot 282 n. Chr.). Op de achterzijde zit de keizer te paard terwijl een krijgsgevangene onder de duim (in feite onder de paardenhoef) wordt gehouden. De keizer houdt een scepter in de linkerhand en houdt de rechterhand omhoog om de bevolking van Rome te begroeten.

Het omschrift op de achterzijde leest 'adventus aug' ('de aankomst van de keizer). Met deze antoninianus wordt de aankomst van de keizer in Rome, een belangrijke gebeurtenis, herdacht.

Na de dood van keizer Tacitus werd Probus door de legioenen van het oosten tot keizer uitgeroepen en na de dood van Tacitus' halfbroer Florianus was hij heer en meester van het hele Romeinse rijk. Tijdens zijn regering behaalde hij belangrijke militaire successen en probeerde ook de welvaart te herstellen door de aanleg van wijngaarden en infrastructuur.

Deze keizer is uiteindelijk door zijn eigen manschappen vermoord (in 282). Hij wilde een aantal legioenen opheffen en soldaten te werk stellen voor civiele taken zoals het aanleggen van de wijngaarden. Toen hij de legioenen beval om met het droogleggen van de door malaria getroffen moerassen rond Sirmium te beginnen, was voor hen de maat helemaal vol en werd hij vermoord door woedende soldaten. Hij was zeer populair bij het volk en de senaat die in diepe rouw waren na zijn dood.