Britannicus, zoon van Claudius

Tiberius Claudius Caesar Britannicus werd geboren op 12 februari 41 als zoon van keizer Claidius en zijn derde vrouw Messalina. Aanvankelijk droeg de prins, evenals zijn vader de (bij)naam Germanicus; dit werd door de senaat in Britannicus veranderd om Claudius te eren wegens zijn successen in Britannië. Nadat Messalina in 48 terechtgesteld werd, trouwde Claudius in 49 met zijn nicht Agrippina (minor). Deze vrouw overheerste Claudius volkomen en bracht hem ertoe haar eigen zoon Nero te adopteren. Na Claudius' dood in 54 wist Agrippina te bewerkstelligen dat Nero op de troon kwam. In het voorjaar van 55 werd Britannicus op bevel van Nero vergiftigd. Zijn as werd bijgezet in het mausoleum van Augustus.

Een afbeelding van Britannicus komt voor op enkele munten, waaronder dit provinciale bronzen muntje uit Phrygia. Phrygia ligt in Anatolië, het huidige Turkije. 

Op de voorzijde het hoofd van Britannicus met de Griekse letters ΒΡΕΤΑΝΝΙΚΟΣ ΚΑΙΣΑΡ. Dit betekent Britannicus Caesar. Op de achterzijde de letters ΠΟΛΕΜΩΝΟΣ ΥΙΟΥ ΖΗΝΩΝΟΣ ΛΑΟΔΙΚΕΩΝ rondom een afbeelding van een driepoot (tripod) met slang. De Griekse letters gaan over de heerser Antonius Polemon, zoon van Zenon.

Claudius, de standvastige keizer

 

Als verzamelaar van munten van de Julisch-Claudische familie moest ik deze bijzondere as van keizer Claudius gewoon hebben. Het portret van Claudius met lange nek is werkelijk prachtig. Op de achterzijde is Constantia afgebeeld, met het randschrift "Constantiae Augusti", oftewel standvastigheid van de keizer. De godin Constantia was de Romeinse verpersoonlijking van standvastigheid of doorzettingsvermogen. 

Onder Claudius is voor het eerst deze afbeelding met randschrift verschenen. Vast niet toevallig. Na de chaotisch verlopen troonopvolging door Claudius was het belangrijk om aan het volk te laten weten dat de nieuwe keizer standvastig is, zowel in persoon als ook militair. Immers, Constantia draagt hier een militair tenue.

Nero, tempeldeuren dicht!

De Tempel van Janus of Tempel van Janus Geminus was een kleine, maar belangrijke tempel op het Forum Romanum in het oude Rome. Het was tevens een van de alleroudste bouwwerken. Het belangrijkste kenmerk van dit heiligdom was dat zijn deuren in tijden van vrede waren gesloten en tijdens oorlogen werden geopend. Door de vele oorlogen die de Romeinen voerden, stonden de deuren van de tempel vrijwel altijd open. Het is daarom bijzonder dat op deze munt de twee deuren aan de rechterkant van de tempel gesloten zijn, ten teken van vrede in het Romeinse rijk. Vermoedelijk gebeurde dit in het jaar 64, kort nadat Nero (op de voorzijde afgebeeld) vrede had gesloten met de Parthen.

Op de keerzijde van deze munt (as/dupondius) van keizer Nero is de symboliek van het sluiten van de deuren ook te lezen. Er staat op het omschrift: PACE P R TERRA MARIQ PARTA IANVM CLVSIT. Dit betekent vrede voor het Romeinse volk op land en zee, deuren Janus gesloten.

Poppaea, vrouw van Nero

Op de achterzijde van deze munt staat een aardig portretje van keizerin Poppaea Sabina. Zij was de tweede vrouw van keizer Nero die hier op de voorzijde (met stralenkroon) wordt afgebeeld.

Poppaea staat bekend als een van de grootste schoonheden van haar tijd maar Tacitus beschrijft haar ook als een vrouw die alle menselijke eigenschappen bezat, behalve goedheid. Zij was eerst getrouwd met de prefect (hoofd) van de praetoriaanse garde onder Claudius. Ze werd later de vrouw van Otho. Otho was bevriend met Nero en mocht graag opscheppen over haar schoonheid. Nadat Nero haar had leren kennen, stuurde hij Otho weg uit Rome door hem tot gouverneur van Hispania Lusitania (tegenwoordig Portugal) te benoemen. Zodoende kon de achtergebleven Poppaea de vrouw van Nero worden.

Zij kregen samen een dochter, Claudia Neronis, waar Nero zo verrukt van was dat hij Poppaea verhief tot Augusta. De baby stierf echter al na een paar maanden. Toen Poppae weer in verwachting was, werd zij door Nero in een vlaag van woede zo hard in haar buik geschopt dat zij eraan overleed. Met grote spijt gaf Nero haar een staatsbegrafenis en kende Poppaea de hoogste eer toe: Diva (=goddelijk).

De munt is een Billon Tetradrachme. Dit is een provinciale munt, geslagen in Alexandrië in Egypte. De (charmante) stijl wijkt sterk af van de munten die in Rome werden geslagen.

Victorie aan Nero

Weer een stoere Nero, ditmaal een as, met een mooi plaatje van de godin Victoria op de achterzijde van de munt. Munten van Nero zijn en blijven voor mij favoriet met al die mooi gesneden prachtige afbeeldingen. Helaas ben ik niet de enige, en zie ik de prijzen van deze keizer alleen maar omhoog gaan.
Vicotoria draagt een schild met daarop de letters SPQR. Dit is de afkorting van het Latijnse Senatus Populusque Romanus, "De Senaat en het Volk van Rome".

De munt heeft een klein deukje (zie het 'zonnetje' boven Victoria), maar dit doet niets af aan de charme....

De soldatenkeizer Aurelianus

Dit is Aurelianus, een van de zogenaamde 'soldatenkeizers'.

Ik kon deze munt echt niet weerstaan. Het mooie van veel latere keizers is dat je voor relatief weinig geld prachtige munten kan aanschaffen, en deze munt is hier een mooi voorbeeld van.

De vrouw op de achterzijde van deze munt kroont Aurelianus (in militair tenue) tot keizer. Deze Aurelianus was een Romeins keizer van 270 tot 275 en de tweede in een rij van verscheidene succesvolle 'soldatenkeizers' die het Romeinse Rijk hielpen zijn macht te herwinnen aan het eind van de 3e en het begin van de 4e eeuw n.Chr. Hij was een succesvol generaal en het was voor een groot deel aan hem te danken dat het eens machtige Romeinse rijk niet verder in elkaar zakte.

Tijdens zijn regering werd het rijk, na vijftien jaar aan opstanden, het verlies van twee derde van zijn territorium (aan het Palmyreense Rijk in het oosten en het Gallische keizerrijk in het westen) en verwoestende invallen van de Goten, herenigd. Zijn successen zouden het einde betekenen van de crisis van de derde eeuw, waardoor men hem de titel Restitvtor Orbis ("Hersteller van de Wereld") gaf. Dit staat ook op de achterzijde van de munt.

Door het verval van het Romeinse rijk waren er grote problemen met de waarde van het geld. De zilveren antoninianus (te herkennen aan het portret met stralenkroon) was verworden tot een koperen munt met een dun laagje zilver. De munten waren dus niet van zilver, maar 'verzilverd'. Aurelianus heeft het muntsysteem aangepast en een verbeterde versie van de antoninianus ingevoerd met een zuiverheidsgraad van 20 delen koper op 1 deel zilver. Op deze munt is niet of nauwelijks zilver te zien, maar de patina is prachtig!

De munt staat ook op de (geweldige) website Wildwinds onder RIC 297 var. A.

Nero met stralenkroon

Zoals ik al eerder op mijn blog heb vermeld, heb ik een zwak voor munten van Nero. De patina op deze dupondius is werkelijk prachtig. De munt is eenvoudig herkenbaar als dupondius omdat Nero een zogenaamde stralenkroon draagt. 

Bronzen van Nero met een afbeelding van Victoria komen veel voor en zijn dus in het algemeen beter betaalbaar dan andere types. Maar goed, Nero is en blijft een populaire keizer voor menig muntenverzamelaar en daarom blijven de prijzen hoog!