Titus en het olifantje

Historisch gezien is dit een heel interessante munt.
De olifant op deze denarius van Keizer Titus is afgebeeld als een symbool van het nieuw gebouwde Flavische Amfitheater, oftewel het Colosseum. Tijdens de openingsceremonie werd een groot aantal dieren, met inbegrip van olifanten, tentoongesteld en afgeslacht.
De ceremonie in het Colosseum duurde wel honderd dagen en het programma was gevuld met gevechten en het doden van dieren (5000 volgens de historicus Suetonius). Heel spectaculair was dat de arena werd gevuld met water voor het naspelen van echte zeeslagen uit het verleden. Keizer Vespasianus begon met de bouw van het Colosseum en zijn zoon Titus mocht het openen in het jaar 80. Toen was zijn vader al overleden (in 79).

O ja, ook natuurhistorisch gezien is dit waarschijnlijk een bijzondere munt. Vermoedelijk is de afgebeelde olifant de Noord-Afrikaanse olifant (Loxodonta africana pharaoensis). Deze olifantensoort overleefde de Romeinse tijd niet.

Prins Domitianus

Een denarius met mooi portret van Domitianus. De achterzijde van deze munt uit het jaar 80 verwijst naar de rituelen die werden uitgevoerd om de goden goden gunstig te stemmen na de verschillende rampen die hadden plaatsgevonden in het keizerrijk (brand, pest, uitbarsting Vesuvius). Bij deze rituelen hoorde ook het plaatsen van heilige voorwerpen op de goddelijke stoel (pulvinar). Deze stoel werd in gereedheid gebracht voor een bezoek van een god. Niet helemaal toevallig dat op deze stoel een helm is geplaatst. De godin Minerva had een enorme aantrekkingskracht op Domitianus. Zij komt heel vaak voor op zijn munten. Minerva wordt vaak afgebeeld met een lans, een schild en..... een helm. De helm is dus een belangrijk attribuut van de godin Minerva.

De munt is overigens uitgegeven onder broer en keizer Titus. Domitianus was toen nog 'PRINCEPS IVVENTVTIS' (jonge prins).

Domitianus en de godin Minerva

Keizer Domitianus aanbad de godin Minerva. Minerva werd daarom zeer vaak op de achterzijde van zijn munten afgebeeld, in verschillende typen. Ook richtte Domitianus een romeins legioen op dat hij naar haar vernoemde: Legio I Minervia.

De hier afgebeelde Minerva heeft een bijzonder charmant en elegant voorkomen, met haar linkerhand op haar heup.

Nerva, de billijke keizer

Gewoon een aardig muntje van keizer Nerva met de bekende, markante neus. Het is een denarius. De munt was voor een zacht prijsje te koop, en aangezien munten van deze keizer in het algemeen niet zo goedkoop zijn, kon ik het niet laten en heb ik op de koopknop gedrukt.

Wellicht aardig om nog iets over de afbeelding op de keerzijde te vertellen. Dit is een afbeelding van Aequitas (de naam is goed af te lezen op het muntje). 

Aequitas was een personificatie van de billijkheid, dat volgens de volksovertuiging van de Romeinen bij de rechtspraak van toepassing moest zijn naast het strenge recht. In de latere tijd van de Romeinse godsdienst werd Aequitas tot een godin van de eerlijke handel en eerlijke handelaars gemaakt.

Ze wordt voorgesteld met een cornucopia, die de weelde afkomstig uit handel voorstelt, en een weegschaal die billijkheid en eerlijkheid representeert. Gedurende de keizertijd werd Aequitas soms aanbeden als een kwaliteit van de keizer onder de naam 'Aequitas August', zo ook op deze munt!

De triomftocht van Trajanus

Fraaie munt van keizer Trajanus. Op de achterzijde staat de keizer afgebeeld in een quadriga, een wagen met twee wielen en bespannen met vier paarden. Deze wagens konden in de strijd worden ingezet. De keizer rijdt hier in een triomftocht door de straten van Rome, hij houdt een scepter en een lauriertak vast. De lauriertak is een symbool van triomf. De paarden zijn mooi afgebeeld met de details duidelijk zichtbaar. Ook de figuurtjes op de zijkant van de wagen zijn nog goed te zien. 

Deze triomftocht van Trajanus heeft ongetwijfeld betrekking op de overwinning op de Daciërs in de tweede oorlog tegen Dacia (wat nu Roemenië is). 

Dat Trajanus de Daciërs heeft verslagen zie je ook terug in de legende op de voorzijde van de munt. Als je goed kijkt zie je tussen alle letters DAC staan.

Trajanus onderwerpt Arabia Petraea

Ik word altijd blij van dieren op Romeinse munten. Op deze denarius is een dromedaris te zien, half verscholen achter Arabia. Het dier wordt op deze munt ook wel aangeduid als een kameel, maar heeft duidelijk maar één bult. Bovendien kwamen kamelen in dat gebied niet voor.

Keizer Trajanus liet deze munt uitgeven om een belangrijke gebiedsuitbreiding aan het Romeinse volk te tonen. Arabia is op deze munt de personificatie van Arabia Petraea. Dit is een gebied, gelegen in wat nu Jordanië, de Sinaï en een deel van Saoedi-Arabië is. Dit gebied behoorde ooit tot het koninkrijk van de Nabateeërs. Na de dood van koning Rabel II werd Nabataea in 106 n. Chr. onderworpen door de Romeinen onder leiding van Cornelius Palma, de gouverneur van Syria, in opdracht van keizer Trajanus. 

Trajanus staat op de voorzijde van deze munt afgebeeld. Onder zijn bewind was het Romeinse rijk op het toppunt van zijn macht, groter is het rijk niet meer geworden.

Het is onduidelijk of Petra of Bosra de hoofdstad van de provincie was; Trajanus gaf de voorkeur aan Bosra, zijn opvolger Hadrianus aan Petra en de gouverneurs van Arabia Petraea zetelden en werkten in beide steden.

Er is nog een tweede type van deze munt, met het onderschrift ARAB ADQ, dit is de afkorting van Arabia Adquisita (Arabia verkregen). Trajanus kreeg Arabia zonder bloedvergieten omdat koning Rabel II geen troonopvolger had. 

Het door de Romeinen niet onderworpen deel van het Arabisch Schiereiland werd overigens Arabia Felix ("Gelukkig Arabië") genoemd.

De Via Traiana

De Romeinen deden enorme investeringen in hun wegennet, dat uiteindelijk meer dan 80.000 (!) kilometer lang was. Veel van deze wegen kwamen Rome binnen waar de uitdrukking "alle wegen leiden naar Rome" vandaan komt.

De wegen hebben ongetwijfeld bijgedragen aan de enorme groei van het Romeinse rijk. Soldaten konden snel verplaatst worden, goederen konden makkelijk worden aangevoerd.

Omdat deze wegen technische hoogstandjes waren en een groot beslag legden op de financiële middelen van het rijk was het niet verwonderlijk dat de aanleg van wegen ook op munten verscheen.

Op deze denarius 'viert' keizer Trajanus zijn Via Traiana. De weg werd in 109 n. Chr. gebouwd als uitbreiding van de Via Appia dat Beneventum (Benevento), en Brundisium (Brindisi) met elkaar verbond via een snellere route. Brundisum was een strategisch belangrijke haven voor het Oosten.
Ter nagedachtenis aan de bouw van de Via Traiana werd de Boog van Trajanus in Beneventum opgericht.

Op de achterzijde van deze fraaie munt wordt een godin met wiel afgebeeld als de personificatie van de snelweg Via Traiana. In de afsnede (onder de godin) staan ook de letters VIA TRAIANA.

Hieronder nog een kaartje met daarop de Via Appia (groene lijn) en Via Traiana (rode lijn).