Augustus en zijn kleinkinderen

In zijn lange regeerperiode (45 jaar!) heeft keizer Augustus miljoenen handgemaakte munten in omloop gebracht. De munten werden gebruikt om de legers te betalen, maar waren ook bedoeld om te worden geruild voor goederen op de markt en een handig systeem voor het betalen van de verschuldigde staatsbelastingen. Er zijn weinig munten overgebleven, simpelweg omdat de munten lang konden circuleren en uit de roulatie genomen werden als ze versleten waren. Verreweg het meest voorkomende type is een denarius met de kleinkinderen Gaius en Lucius op de keerzijde. Deze denarius is om die reden historisch heel interessant. Het was de wens van Augustus dat een van zijn kleinkinderen zijn opvolger zou worden. Dat gebeurde echter niet. Augustus had weinig gelukt met zijn opvolging. De belangrijkste kandidaten, waaronder ook Gaius en Lucius, stierven voortijdig. De enige oplossing die hem overbleef, was zijn stiefzoon Tiberius te adopteren en te benoemen tot mederegent. Tiberius volgde Augustus ook op.

Meestal zijn deze denarii versleten, mooie exemplaren zijn duur. Dit is een redelijk exemplaar met een mooi portret van Augustus. De achterzijde heeft behoorlijke slijtage, maar er zijn nog wel twee figuren (Gaius en Lucius) met schild en speer te onderscheiden.

Wat nog aardig is om te vertellen is dat Augustus, ondanks het bereiken van een respectabele leeftijd, altijd een jeugdig uiterlijk op zijn munten bleef behouden. Dit maakte onderdeel uit van de keizerlijke propaganda.

Over keizer Augustus
Deze keizer is geboren als zoon van Octavius en Atia. Zijn naam was toen Octavius. De moeder van Octavius, Atia, was de nicht van Julius Caesar. Octavius wist de aandacht van Caesar te trekken, ook toen hij klein was, door zijn kwaliteiten te tonen.Toen Caesar overleed, veranderde er veel voor Octavius. In het testament van Caesar stond dat hij Octavius als zijn zoon had geadopteerd. Vlak na de dood van Caesar begon de strijd om de macht. Hier streden drie mannen om, namelijk: Octavianus, Marcus Antonius en Lepidus. Deze mannen vochten een aantal keren, maar uiteindelijk besloten ze om samen een driemanschap te vormen, de triumvirato. Samen namen zij wraak op de moordenaars van hun grote leider, Caesar. Toen ze hen hadden verslagen in de slag van Philippi, verdeelden ze het rijk. Marcus Antonius kreeg de oostelijke provincies en Gallia en Octavianus kreeg de overige westelijke provincies. Lepidus kreeg Noord-Afrika, maar al snel werd hij opzij geschoven door de andere twee. Vervolgens ontstond er rivaliteit tussen Marcus Antonius en Octavianus. Om dit te verhelpen trouwde Marcus Antonius met Octavia, de zus van Octavianus. Maar Marcus Antonius was niet trouw en trouwde zelfs met een andere vrouw, Cleopatra, de koningin van Egypte. Dit was een schande voor het hele Romeinse Rijk. Octavianus maakte hier handig gebruik van en in de slag bij Actium versloeg hij Marcus Antonius. Zo werd Octavianus alleenheerser over een groot rijk. De senaat begreep dat Octavianus inmiddels heel machtig was en benoemde hem tot Augustus, dit betekent ‘Verhevene’. Hiermee begon het Principaat (Keizerrijk) van Augustus. De Republiek bleef wel bestaan, maar betekende verder niet veel bij het nemen van beslissingen, er was maar één man aan de macht die het voor het zeggen had, Augustus.

Augustus wilde oorlog en onrust in het Romeinse Rijk vermijden. Door wegen aan te leggen kon het Romeinse leger snel ter plaatse zijn om opstanden de kop in te drukken. Op zee werd de handelsvloot beschermd tegen piraten. De periode van 200 jaar van vrede die aanbrak in het Romeinse Rijk wordt wel de Pax Romana genoemd. Augustus vond dat er alleen maar vrede kon heersen in een behoorlijk begrensd rijk dat ten dienste moest staan van een schitterende economische en culturele ontwikkeling. In de eerste plaats legde Augustus de grenzen van zijn keizerrijk vast. De handel, de industrie en de landbouw namen een bijzonder hoge vlucht rond de Middellandse Zee. Augustus en zijn naaste medewerkers (waaronder Agrippa) deden alles om Rome te verfraaien, vooral door het neerzetten van prachtige openbare gebouwen en talloze tempels. 'Ik trof Rome aan in baksteen en liet het na in marmer', zo verklaarde Augustus. In de loop der jaren werd Augustus geconfronteerd met het probleem van zijn opvolging. De belangrijkste kandidaten stierven voortijdig. De enige oplossing die hem overbleef, was zijn stiefzoon Tiberius te adopteren en te benoemen tot mederegent. Augustus stierf tijdens een reis naar Campanië; hij was 76 jaar oud en had heel lang (45 jaar) geregeerd.

Septimius Severus

Dit is mijn tweede muntje van keizer Septimius Severus.
Ik heb deze denarius uitsluitend gekocht vanwege de werkelijk prachtige kop van deze keizer van Afrikaanse afkomst op de voorzijde van deze munt.
Op de achterzijde een voorstelling met de godin Victoria met in haar handen een open krans die ze boven een schild houdt. Het schild staat op een soort van houder. De godin Victoria is op tal van Romeinse munten afgebeeld, waarmee de keizers verzekerd zouden moeten zijn van eindeloos veel overwinningen tegen alle vijanden die het Romeinse rijk konden bedreigen.......

De laurierbomen van Augustus

Een mooie denarius van keizer Augustus met een redelijk zeldzame afbeelding van twee laurierbomen op de keerzijde.Twee laurierbomen flankeerden ook de ingang van het huis van Augustus op de Palatijn in Rome. Het huis was verbonden met de door Augustus gebouwde Tempel van Apollo Palatus. 

De lauweren van de laurierboom stonden symbool voor de overwinning van Augustus in de burgeroorlogen, maar ook voor de goddelijke steun van Apollo. Deze verbinding met Apollo maakte zijn heerschappij sterker.
De connectie tussen Apollo en de lauwerkrans komt voort uit de mythe van Apollo en de nimf Daphne. Nadat Daphne in een laurierboom veranderde om aan Apollo te ontsnappen, werd de laurierboom voor altijd aan hem gewijd. Apollo droeg de krans van laurierbladeren om haar altijd bij zich te hebben, wat de krans tot een symbool van overwinning, roem en eer maakte. Om die reden droegen Romeinse keizers na een behaalde overwinning ook een lauwerkrans.

Over de laurierbomen staat in de res gestae: "Vanwege deze verdienste werd ik bij besluit van de Senaat tot Augustus benoemd; op last van de staat werden er twee laurierbomen aan mijn deurposten geplaatst (...)."

Livia, vrouw van Augustus

Weer een muntje uit de Julisch-Claudische familie. Een werkelijk prachtig portretje van een van de belangrijkste vrouwen uit de Romeinse geschiedenis. Dit is Livia, de vrouw van keizer Augustus en de moeder van keizer Tiberius.

Dit kleine bronzen muntje is niet in Rome geslagen. Het betreft hier een provinciale munt uit Augusta in de streek Cilicia. De stad Augusta is naar alle waarschijnlijkheid vernoemd naar Livia. Het is dus niet verwonderlijk dat zij wordt afgebeeld op de voorkant van deze bronzen munt.....

Augusta ligt ten noorden van de moderne stad Adana in Turkije, bij de rivier de Seyhan. De overblijfselen werden per toeval ontdekt in 1955, maar helaas zijn de uitgestrekte ruïnes van Augusta verwoest door het overstromingsgebied van de Seyhan-dam.

Provoco

Een bijzonder interessant muntje uit de tijd van de republiek. Helaas zijn de letters PROVOCO op de achterzijde van het muntje in de loop van de eeuwen weggesleten.

De voorstelling op de achterzijde van deze munt beeldt een zogenaamde 'provocatio' ad populum' uit (beroep bij het volk). Dit is het recht van de Romeinse burgers om in beroep te gaan tegen rechterlijke willekeur van de Romeinse magistraten. Een magistraat die geen rekening hield met dit recht en een vonnis toch uitvoerde, maakte zich schuldig aan een misdrijf en werd dienovereenkomstig gestraft. Ook het beroep op een zogenaamde volkstribuun wordt provocatio genoemd. Het provocatierecht bleef intact tot het in de keizertijd vervangen werd door de appellatio ad Caesarem (beroep bij de keizer).

Gens Marcia

Ik heb dit republikeinse muntje in een 'split second' gekocht vanwege de weergaloze biga (tweespan) op de keerzijde. Werkelijk prachtige details met de twee paarden in galop en Victoria die de teugels houdt en de paarden opzweept. Een deel van deze denarius (de onderzijde met de maiskolven....) is niet goed geslagen, maar dat doet niets af aan het mooie plaatje!

Op de keerzijde staan tussen de maiskolven de letters MARC. 
De gens Marcia was een voorname gens (familie) in het Oude Rome. Ze voerde haar afkomst terug op de vierde legendarische koning van Rome: Ancus Marcius. De gens kende een plebejische (eenvoudige) en patricische tak (adel), waarbij het hoogstwaarschijnlijk is dat de laatste uit de eerste voortkwam.

Agrippa, vriend van Augustus

Marcus Vipsanius Agrippa is tijdens zijn leven niet geëerd met een eigen munt. Wel zijn tijdens zijn leven munten geslagen waarop hij samen met zijn goede vriend Augustus wordt afgebeeld. Zijn bekendste munt is bovenstaande munt die postuum is geslagen tijdens de regeerperiode van Caligula. Deze munt is in grote aantallen geslagen, een halve eeuw na zijn dood (!).

Op deze aantrekkelijke munt wordt zijn derde consulaat vermeld. Ook staat in het omschrift dat hij de zoon (Filius) is van Lucius Agrippa (Lucii). Op de achterzijde staat (bijna vanzelfsprekend) Neptunus, de god van de zee (daar heeft Agrippa immers de belangrijkste overwinningen behaald). Neptunus heeft in zijn rechterhand een kleine dolfijn en in zijn linkerhand een trident (drietand). 

Agrippa werd in hetzelfde jaar geboren als zijn jeugdvriend Octavianus. Hij was de zoon van Lucius en van eenvoudige komaf. Hij was vanaf zijn jeugd een boezemvriend van Octavianus, de latere keizer Augustus. Agrippa gaf blijk van grote militaire capaciteiten, vooral op zee. Hij haalde een overwinning in de slag van Nauloque bij Mylea, waarbij Sextus Pompeus werd verslagen. 

Hij was tevens de grote winnaar van de zeer beroemde zeeslag bij Actium waarbij de zeevloot van Marcus Antonius en Cleopatra werd verslagen. Agrippa trouwde met de dochter van keizer Augustus, Julia. Zij kregen vijf kinderen,waarvan Agrippina de moeder was van de latere keizer Caligula. Hij werd tribuun, gouverneur van Syria en later van Roma. Hij werd benoemd als mederegent en opvolger van Augustus. Hij liet als gouverneur van Roma waterleidingen, de thermen en het pantheon bouwen. Agrippa stierf op 51-jarige leeftijd, ten gevolge van verwondingen opgelopen tijdens een militaire missie. Zijn as werd bijgezet in het mausoleum van Augustus. De begaafde militair, staatsman en bouwmeester werd door velen gewaardeerd.