Koning Antigonos II

Dit is een fraaie zilveren tetradrachme, geslagen in het type van Alexander de Grote, maar geproduceerd onder de Macedonische koning Antigonos II Gonatas (die regeerde van 277 tot 239 v.Chr.).

Op de voorzijde staat de legendarische Griekse held Herakles (Hercules), afgebeeld met de herkenbare leeuwenhuid van de Nemeïsche leeuw over zijn hoofd getrokken. 

Op de keerzijde vind je de de oppergod Zeus Aetophoros, zittend op een troon naar links. Hij houdt een adelaar in zijn uitgestrekte rechterhand en een lange scepter in zijn linkerhand. Aan de rechterkant staat verticaal de inscriptie ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ (Alexandrou – "van Alexander").

Waarom staat Alexander op deze munt als hij van Antigonos is?
Na de dood van Alexander de Grote (323 v.Chr.) bleef zijn zilvergeld de standaard in de hellenistische wereld. Het was de meest vertrouwde en geaccepteerde munteenheid voor internationale handel en het betalen van huursoldaten. Koningen zoals Antigonos II Gonatas bleven daarom nog decennia na Alexanders dood munten slaan met diens naam en beeltenis (postume emissies), vaak aangevuld met hun eigen specifieke muntmeestertekens.

Om te bepalen dat deze munt specifiek onder Antigonos II Gonatas is geslagen (vaak toegeschreven aan de muntplaats Pella of Amphipolis rond 275–270 v.Chr.), kijken we naar de symbolen op de achterzijde van de munt:

• Helm: links van Zeus zie je een Macedonische helm met een kam (crested helmet). Dit is een belangrijk controlesymbool dat destijds aan de muntplaats of de specifieke emissie van Antigonos werd gekoppeld.
• Monogrammen: Onder de troon en bij de poten van de troon staan letters/monogrammen (zoals de Griekse letter E, epsilon). Deze dienden als de 'handtekening' van de muntmeester die verantwoordelijk was voor het zilvergehalte en het gewicht.

Antigonos II Gonatas was een Hellenistische koning van Macedonië die ongeveer leefde van 319 tot 239 v.Chr. Zijn lange regering markeerde het herstel van de Macedonische macht na de onrust die volgde op de dood van Alexander de Grote, waardoor de zijn dynastie zich langdurig kon vestigen.

 

Uiltje van Athene

Mijn allereerste Griekse munt en gelijk een van de meest iconische munten uit de geschiedenis: de Attische Tetradrachme, ook wel bekend als het "Uiltje van Athene". Deze zilveren munt was gedurende enkele eeuwen de belangrijkste handelsmunt van de antieke wereld.

Dit specifieke type (met de meer gestileerde, "klassieke" kenmerken) dateert uit de periode tussen 454 en 404 v.Chr., het gouden tijdperk van Perikles.

De waarde was vier Drachmen (Tetradrachme). In die tijd was dit een aanzienlijk bedrag, ongeveer gelijk aan het weekloon van een geschoolde ambachtsman of een soldaat.

De afbeelding toont de godin Athena, de beschermheilige van de stad Athene.Ze draagt een Attische helm met een kam, versierd met drie olijfbladeren en een bloemmotief. Haar glimlach en het amandelvormige oog zijn kenmerkend voor de overgang van de archaïsche naar de klassieke kunststijl.

De achterzijde is waar de munt zijn beroemde bijnaam aan ontleent. De steenuil (Athene noctua) staat symbool voor wijsheid en was het vaste attribuut van Athena. Linksboven zie je een olijftakje (symbool voor de export van Athene) en een kleine maansikkel. De exacte betekenis van de maan is onzeker, maar men vermoedt dat het verwijst naar de overwinning bij Marathon, die plaatsvond tijdens afnemende maan. Aan de rechterkant zie je de letters ΑΘΕ (ATHE). Dit is een afkorting voor ΑΘΗΝΑΙΩΝ (Athenaion), wat betekent: "van de Atheners".

Door de hoge zuiverheid van het zilver (bijna 100%) en het constante gewicht (ca. 17 gram) werd de munt overal geaccepteerd, van de Griekse eilanden tot aan Perzië en zelfs India. Het ontwerp van het uiltje was zo populair dat het vandaag de dag nog steeds te vinden is op de Griekse 1 euromunt.

Deze munt weegt 17,01 gram en heeft een diameter van 25 mm.