De laurierbomen van keizer Augustus

Een mooie denarius van keizer Augustus met een redelijk zeldzame afbeelding van twee laurierbomen op de keerzijde.Twee laurierbomen flankeerden ook de ingang van het huis van Augustus op de Palatijn in Rome. Het huis was verbonden met de door Augustus gebouwde Tempel van Apollo Palatus. 

De lauweren van de laurierboom stonden symbool voor de overwinning van Augustus in de burgeroorlogen, maar ook voor de goddelijke steun van Apollo. Deze verbinding met Apollo maakte zijn heerschappij sterker.
De connectie tussen Apollo en de lauwerkrans komt voort uit de mythe van Apollo en de nimf Daphne. Nadat Daphne in een laurierboom veranderde om aan Apollo te ontsnappen, werd de laurierboom voor altijd aan hem gewijd. Apollo droeg de krans van laurierbladeren om haar altijd bij zich te hebben, wat de krans tot een symbool van overwinning, roem en eer maakte. Om die reden droegen Romeinse keizers na een behaalde overwinning ook een lauwerkrans.

Over de laurierbomen staat in de res gestae: "Vanwege deze verdienste werd ik bij besluit van de Senaat tot Augustus benoemd; op last van de staat werden er twee laurierbomen aan mijn deurposten geplaatst (...)."

Britannicus, zoon van Claudius

Tiberius Claudius Caesar Britannicus werd geboren op 12 februari 41 als zoon van keizer Claidius en zijn derde vrouw Messalina. Aanvankelijk droeg de prins, evenals zijn vader de (bij)naam Germanicus; dit werd door de senaat in Britannicus veranderd om Claudius te eren wegens zijn successen in Britannië. Nadat Messalina in 48 terechtgesteld werd, trouwde Claudius in 49 met zijn nicht Agrippina (minor). Deze vrouw overheerste Claudius volkomen en bracht hem ertoe haar eigen zoon Nero te adopteren. Na Claudius' dood in 54 wist Agrippina te bewerkstelligen dat Nero op de troon kwam. In het voorjaar van 55 werd Britannicus op bevel van Nero vergiftigd. Zijn as werd bijgezet in het mausoleum van Augustus.

Een afbeelding van Britannicus komt voor op enkele munten, waaronder dit provinciale bronzen muntje uit Phrygia. Phrygia ligt in Anatolië, het huidige Turkije. 

Op de voorzijde het hoofd van Britannicus met de Griekse letters ΒΡΕΤΑΝΝΙΚΟΣ ΚΑΙΣΑΡ. Dit betekent Britannicus Caesar. Op de achterzijde de letters ΠΟΛΕΜΩΝΟΣ ΥΙΟΥ ΖΗΝΩΝΟΣ ΛΑΟΔΙΚΕΩΝ rondom een afbeelding van een driepoot (tripod) met slang. De Griekse letters gaan over de heerser Antonius Polemon, zoon van Zenon.

De standvastige keizer met lange nek

 

Als verzamelaar van munten van de Julisch-Claudische familie moest ik deze bijzondere as van keizer Claudius gewoon hebben. Het portret van Claudius met lange nek is werkelijk prachtig. Op de achterzijde is Constantia afgebeeld, met het randschrift "Constantiae Augusti", oftewel standvastigheid van de keizer. De godin Constantia was de Romeinse verpersoonlijking van standvastigheid of doorzettingsvermogen. 

Onder Claudius is voor het eerst deze afbeelding met randschrift verschenen. Vast niet toevallig. Na de chaotisch verlopen troonopvolging door Claudius was het belangrijk om aan het volk te laten weten dat de nieuwe keizer standvastig is, zowel in persoon als ook militair. Immers, Constantia draagt hier een militair tenue.

Augustus en het standbeeld

Een fraai muntje met op de voorzijde het hoofd van Octavianus als Apollo. Het monument dat op de keerzijde wordt afgebeeld, is een standbeeld van Octavianus op een zuil, versierd met de boegen (rostra) van buitgemaakte of vernietigde vijandelijke schepen. Het monument werd op het Forum Romanum opgericht ter herdenking van de zeeoverwinning op Marcus Antonius, die in de burgeroorlog verslagen werd. Door dit monument lijkt de overwinning in de burgeroorlog op een overwinning op een buitenlandse vijand.

Nero en de adelaar

Munt van Nero, geslagen in 68 n.Chr in Rome.

Op de voorzijde het gelauwerd hoofd van Nero en op de achterzijde de legioensadelaar tussen twee standaarden
Deze denarius is een redelijk zeldzaam type. Het is een van de laatste munten geslagen door Nero, en lijkt een poging te zijn om in de gunst te komen bij de Romeinse legioenen in de provincies, die begonnen te rebelleren tegen zijn grillige heerschappij. Het werkte niet.

De beroemde veldheer

Marcus Vipsanius Agrippa is tijdens zijn leven niet geëerd met een eigen munt. Wel zijn tijdens zijn leven munten geslagen waarop hij samen met zijn goede vriend Augustus wordt afgebeeld. Zijn bekendste munt is bovenstaande munt die postuum is geslagen tijdens de regeerperiode van Caligula. Deze munt is in grote aantallen geslagen, een halve eeuw na zijn dood (!).

Op deze aantrekkelijke munt wordt zijn derde consulaat vermeld. Ook staat in het omschrift dat hij de zoon (Filius) is van Lucius Agrippa (Lucii). Op de achterzijde staat (bijna vanzelfsprekend) Neptunus, de god van de zee (daar heeft Agrippa immers de belangrijkste overwinningen behaald). Neptunus heeft in zijn rechterhand een kleine dolfijn en in zijn linkerhand een trident (drietand). 

Agrippa werd in hetzelfde jaar geboren als zijn jeugdvriend Octavianus. Hij was de zoon van Lucius en van eenvoudige komaf. Hij was vanaf zijn jeugd een boezemvriend van Octavianus, de latere keizer Augustus. Agrippa gaf blijk van grote militaire capaciteiten, vooral op zee. Hij haalde een overwinning in de slag van Nauloque bij Mylea, waarbij Sextus Pompeus werd verslagen. 

Hij was tevens de grote winnaar van de zeer beroemde zeeslag bij Actium waarbij de zeevloot van Marcus Antonius en Cleopatra werd verslagen. Agrippa trouwde met de dochter van keizer Augustus, Julia. Zij kregen vijf kinderen,waarvan Agrippina de moeder was van de latere keizer Caligula. Hij werd tribuun, gouverneur van Syria en later van Roma. Hij werd benoemd als mederegent en opvolger van Augustus. Hij liet als gouverneur van Roma waterleidingen, de thermen en het pantheon bouwen. Agrippa stierf op 51-jarige leeftijd, ten gevolge van verwondingen opgelopen tijdens een militaire missie. Zijn as werd bijgezet in het mausoleum van Augustus. De begaafde militair, staatsman en bouwmeester werd door velen gewaardeerd.

Spelen terwijl Rome brandt!

Ik had niet verwacht dat ik deze munt nog eens zou bezitten. Het is een bijzonder gewild type en in een acceptabele kwaliteit moeilijk te vinden. Waarom is deze munt (het is overigens een as) zo gewild?

Munten van Nero zijn sowieso gezocht. Er zitten prachtige stukken tussen, door uitmuntende muntmeesters gemaakt. Nero heeft ook altijd een aantrekkingskracht gehad op mensen die ook maar een beetje geïnteresseerd zijn in Romeinse geschiedenis. Vraag mensen om een Romeinse keizer te noemen en Nero komt zeker voorbij...... 

Wat dit specifieke type zo bijzonder maakt is de figuur op de achterzijde. Het is Apollo Citharoedus, oftewel een beeld van Apollo met cithara (lier). 

Hieronder staat een plaatje van een beroemd beeld, te vinden in het Vaticaan. De figuur wordt afgebeeld met een laurierkroon, een sierlijke mantel en natuurlijk de lier. De mantel is ook op mijn muntje nog goed te zien.

Apollo is de god van de muziek, schone kunsten, poëzie en meer. Dat juist Apollo op de achterzijde staat is daarom niet toevallig. Nero was erg gecharmeerd van Apollo en identificeerde zich graag met deze godheid. Hij trad vaak op met lier voor een weinig kritisch publiek dat soms ook gewongen werd zijn optredens bij te wonen. Heel goed mogelijk dat de figuur op de achterzijde van mijn munt niet Apollo is, maar Nero zelf die muziek maakt. Dit weten we echter niet 100% zeker omdat op de munt zelf (legende) niets over de figuur wordt vermeld.

Wat de munt verder heel interessant maakt, is dat in de oude geschiedenis al over deze munt werd gesproken. Suetonius besprak de munt in zijn keizersbiografieën. Zo schreef hij dat keizer Nero na zijn zogenaamde 'succesvolle' muziekoptredens in Griekenland verschillende standbeelden van hem als lierspeler liet plaatsen en dat ook een munt van de keizer als lierspeler werd geslagen. 

Tot slot ging het gerucht dat de beruchte brand in Rome, die een deel van de stad in as legde, was gesticht door handlangers van Nero zelf, met als doel om ruimte te maken voor het gouden paleis (domus aurea) dat hij wilde bouwen. Het verhaal gaat ook dat hij de lier speelde toen Rome brandde......

Wat een mooie kop !

Zoals ik al eerder op mijn blog heb vermeld, heb ik een zwak voor munten van Nero. De patina op deze dupondius is werkelijk prachtig.

De munt is eenvoudig herkenbaar als dupondius omdat Nero een zogenaamde stralenkroon draagt. Ik heb nog een munt van Nero met Victoria op de achterzijde. Zie hier.

Bronzen van Nero met een afbeelding van Victoria komen veel voor en zijn dus in het algemeen beter betaalbaar dan andere types. Maar goed, Nero is en blijft een populaire keizer voor menig muntenverzamelaar en daarom blijven de prijzen hoog!

Livia

Weer een muntje uit de Julisch-Claudische familie. Een werkelijk prachtig portretje van een van de belangrijkste vrouwen uit de Romeinse geschiedenis. Dit is Livia, de vrouw van keizer Augustus en de moeder van keizer Tiberius.

Dit kleine bronzen muntje is niet in Rome geslagen. Het betreft hier een provinciale munt uit Augusta in de streek Cilicia. De stad Augusta is naar alle waarschijnlijkheid vernoemd naar Livia. Het is dus niet verwonderlijk dat zij wordt afgebeeld op de voorkant van deze bronzen munt.....

Augusta ligt ten noorden van de moderne stad Adana in Turkije, bij de rivier de Seyhan. De overblijfselen werden per toeval ontdekt in 1955, maar helaas zijn de uitgestrekte ruïnes van Augusta verwoest door het overstromingsgebied van de Seyhan-dam.

De mooie Antonia

Hier ben ik echt heel blij mee. Ik probeer zoveel mogelijk leden van de Julisch-Claudische familie te verzamelen en dit is een waardevolle aanvulling met een heel prominent lid van de familie.

Antonia Minor (de Jongere) werd 36 v.Chr. geboren en was een dochter uit het huwelijk tussen Marcus Antonius en Octavia Thurina Minor, een zus van keizer Augustus. Zij zou haar beroemde vader niet leren kennen want hij pleegde zelfmoord. Als erfgename van haar vader was Antonia een schatrijke vrouw.

Zij trouwde met Nero Claudius Drusus en kreeg met hem verscheidene kinderen waarvan slechts drie volwassen werden: Germanicus, Livilla en de latere keizer Claudius.

Over haar zoon Claudius, wiens ziekelijk uiterlijk onder andere Augustus zorgen baarde, zou ze gezegd hebben dat dat hij "geen eindproduct van de natuur was, maar slechts een ruwe schets".

Antonia had haar kleinzoon Gaius (Germanicus) voor een zekere dood behoed door hem jarenlang te beschermen tegen de gevaarlijke omgeving van de keizerlijke familie. Nadat Gaius keizer was geworden, adviseerde Antonia hem gedurende zijn eerste maanden. Zij kreeg de titel Augusta toegekend en alles leek zeer goed te gaan. Ze stierf echter op 1 mei 37. Sommige bronnen vermelden dat Gaius genoeg had van haar inmenging en haar vergiftigde, andere verhalen zeggen dat hij haar tot zelfmoord heeft gedreven.

Deze dupondius is uitgegeven door keizer Claudius ter nagedachtenis aan zijn moeder 'Augusta Antonia'. De keizer staat op de achterzijde afgebeeld met toga en simpulum.

Victorie aan Nero !

Weer een stoere Nero, ditmaal een as, met een mooi plaatje van de godin Victoria op de achterzijde van de munt. Munten van Nero zijn en blijven voor mij favoriet met al die mooi gesneden prachtige afbeeldingen. Helaas ben ik niet de enige, en zie ik de prijzen van deze keizer alleen maar omhoog gaan.
Vicotoria draagt een schild met daarop de letters SPQR. Dit is de afkorting van het Latijnse Senatus Populusque Romanus, "De Senaat en het Volk van Rome".

De munt heeft een klein deukje (zie het 'zonnetje' boven Victoria), maar dit doet niets af aan de charme....

Gevleugelde bliksem

Opnieuw een voorbeeld van een as met het portret van Augustus, dat is uitgegeven tijdens het regime van keizer Tiberius.

De keerzijde is interessant. Een bliksemschicht tussen de twee grote letters S C (Senatus Consulto = bij senaatbesluit). De bliksem (Latijn: fulmen) werd in de Romeinse tijd gezien als het wapen van de god Jupiter. Augustus was inmiddels net als Jupiter een godheid geworden (Divvs) en wellicht ook uitgerust met dit machtige wapen van de goden......

Augustus onder de goden opgenomen

Een van mijn mooiere munten, een as met de afbeelding van de vergoddelijkte keizer Augustus op de voorzijde, uitgegeven door zijn opvolger, keizer Tiberius. In het omschrift op de voorzijde wordt de vergoddelijking vermeld met de Latijnse woorden "divvs", letterlijk: onder de goden opgenomen. Augustus was een van de keizers die na zijn dood door de senaat werd verheven tot de goden.

Op de keerzijde het altaar dat keizer Tiberius liet oprichting op het Campus Martius (het Marsveld) in Rome ter nagedachtenis van Augustus.

Tiberius liet tijdens zijn heerschappij veel munten slaan ter nagedachtenis van zijn stiefvader. Natuurlijk was dit uit eerbetoon, maar dit zal ongetwijfeld ook uit eigen belang zijn geweest, omdat hij mocht hopen dat de populariteit van zijn stiefvader ook ook hem zou afstralen, hetgeen zijn machtspositie zou versterken. Overigens heeft Tiberius nooit de populariteit van zijn stiefvader kunnen evenaren.

Tempeldeuren dicht

De Tempel van Janus of Tempel van Janus Geminus was een kleine, maar belangrijke tempel op het Forum Romanum in het oude Rome. Het was tevens een van de alleroudste bouwwerken. Het belangrijkste kenmerk van dit heiligdom was dat zijn deuren in tijden van vrede waren gesloten en tijdens oorlogen werden geopend. Door de vele oorlogen die de Romeinen voerden, stonden de deuren van de tempel vrijwel altijd open. Het is daarom bijzonder dat op deze munt de twee deuren aan de rechterkant van de tempel gesloten zijn, ten teken van vrede in het Romeinse rijk. Vermoedelijk gebeurde dit in het jaar 64, kort nadat Nero (op de voorzijde afgebeeld) vrede had gesloten met de Parthen.

Op de keerzijde van deze munt (as/dupondius) van keizer Nero is de symboliek van het sluiten van de deuren ook te lezen. Er staat op het omschrift: PACE P R TERRA MARIQ PARTA IANVM CLVSIT. Dit betekent vrede voor het Romeinse volk op land en zee, deuren Janus gesloten.

Claudius en zijn troonopvolger

Weer een denarius waar ik blij van word. Keizer Claudius met zijn geadopteerde zoon Nero. Ondanks de slijtage is dit nog een mooie munt, met een goed portret van de jeugdige Nero. Ook achter deze munt zit een mooi historisch verhaal. In 48 trouwde Claudius, na een paar mislukte huwelijken, met zijn nicht Agrippina. Zij wist Claudius over te halen om haar zoon Nero te adopteren waarmee hij troonopvolger zou kunnen worden. Deze adoptie was best bijzonder omdat Claudius al een eigen, jongere, zoon had genaamd Brittanicus. Om het lot een handje te helpen vergiftigt Agrippina haar man, althans dat is het vermoeden. Hiermee komt de weg vrij voor Nero die al op jonge leeftijd (nog geen 17 jaar) keizer wordt. Claudius heeft dus mogelijk zijn eigen graf gegraven door Nero caesar te maken (zie ook de letters CAES op de achterzijde van de munt), hetgeen deze munt extra betekenis geeft.

Overigens is Agrippina een unieke vrouw in de Romeinse geschiedenis. Zij was de zus van keizer Caligula, de vrouw van keizer Claudius, en de moeder van keizer Nero. En dan was zij ook nog de dochter van de beroemde en immens populaire generaal Germanicus. Tragisch genoeg wordt ook zij slachtoffer van het wrede bewind van Nero, en wordt zij een paar jaar later op bevel van de keizer vermoord.

De onverwachte keizer

Een munt (as) van keizer Claudius waar ik best blij mee ben. Op de voorzijde is zijn portret afgebeeld en op de achterzijde de Romeinse godin Libertas. Deze godin is de beschermster van het Romeinse rijk. In haar rechterhand houdt ze een zogenaamde pileus (vrijheidshoed) vast.

Voor heel weinig geld (zeg 10 tot 20 euro) is al een koperen munt van Claudius te koop, maar dan ziet de munt er wel uit als iets dat van de onderkant van een schoen is afgeschraapt. Voor ongeveer 100 euro heb je een munt die al heel wat fraaier oogt (maar natuurlijk nog geen museumkwaliteit heeft). Bronzen met prachtige patina kunnen in de honderden en soms duizenden euro's lopen. Denarii van Claudius zijn behoorlijk zeldzaam, vaak versleten en heel duur. Hier is Nero de boosdoener. Door het verlagen van het zilvergehalte van de denarii die tijdens zijn bewind werden geslagen, werden de zilveren munten van zijn voorgangers (waaronder Claudius) opgepot en omgesmolten. Er waren er dus in de oude tijd al niet veel meer.

Over keizer Claudius
Claudius leed vanaf zijn vroege jeugd aan allerlei kwalen: door zijn zwakke knieën kon hij moeilijk lopen en trok hij met zijn rechtervoet; zijn hoofd en handen beefden voortdurend; hij stotterde en bij opwinding liep het speeksel uit zijn mond. Hij werd verwaarloosd en mocht niet in het openbaar optreden.
Bij de moord op keizer Caligula (zijn neef) bevond Claudius zich in het paleis, waar hij zich verborgen hield, maar hij werd door de soldaten gevonden en tot keizer uitgeroepen. Als keizer trad hij verstandig en gematigd op: hij begon met een algemene amnestie en weigerde overdreven huldebetoon. Claudius zette vrijgelaten slaven aan het hoofd van de keizerlijke ministeries. Hij bouwde de haven van Ostia uit, liet nieuwe wegen aanleggen en voltooide de Aqua Claudia. Zijn huwelijksleven was niet bepaald gelukkig. Hij is viermaal getrouwd geweest. Het laatste huwelijk was met zijn nicht Agrippina die er vooral op uit was haar zoon Nero uit een eerder huwelijk op de de troon te krijgen. Uiteindelijk kreeg ze Claudius zo ver dat hij Nero adopteerde. Het verhaal gaat dat Agrippina met giftige paddenstoelen haar echtgenoot heeft gedood. Daarna werd Nero keizer.

Soldatenlaarsje

Op deze dupondius is het hoofd van keizer Caligula afgebeeld met op de keerzijde een zittende Vesta. Zij is de Romeinse godin van het haardvuur (de huiselijke haard) en daarmee ook van de eendracht en veiligheid van het Romeinse rijk. In haar rechterhand houdt ze een patera (een heilige kom als onderdeel van het offergerei) en in haar linkerhand een scepter (staf).

Het vinden van een betaalbare munt van Caligula is doodeenvoudig, zolang de verzamelaar zich maar beperkt tot deze dupondius. Caligula heeft veel meer munten geslagen in goud, zilver en brons, maar die zijn (helaas) bijna niet te vinden voor een redelijke prijs. De boosdoener is Nero die zo'n 20 jaar later, het zilvergehalte in de denarii verlaagde, waardoor miljoenen munten werden opgepot en omgesmolten.

Over keizer Caligula
De Romeinse keizer Gaius Julius Caesar stond beter bekend als Caligula. Caligula betekent soldatenlaarsje. Hij werd zo genoemd omdat hij als kind altijd met zijn vader (generaal Germanicus) in de legerkampen van het keizerrijk woonde. Caligula volgde zijn oom op, Keizer Tiberius. De burgers van Rome vonden Caligula in het begin een betere keizer dan Tiberius. Caligula was guller, organiseerde meer spelen in het colosseum en was vriendelijk. Op een gegeven moment werd Caligula ernstig ziek. De ziekte was naar alle waarschijnlijkheid hersenvliesontsteking en had een negatief effect op de keizer. Caligula geloofde na zijn ziekte dat hij een god was geworden. Hij liet veel van zijn tegenstanders vermoorden, plunderde de schatkist en werd steeds wreder tegen zijn volk. Een bekend voorbeeld van zijn gekte was zijn poging om zijn beste paard (Incitatus) tot consul te benoemen. Ook moest het leger onder leiding van Caligula pijlen en speren op de zee afvuren en schelpen rapen op het strand. De schelpen waren de oorlogsbuit van de overwinning op de oceaan. Zijn lijfwachten en de Senaat smeedden een complot om hem te vermoorden. Caligula stierf door een aanslag op zijn leven.

Germanicus en de verloren adelaars

Germanicus Caesar, meestal kortweg Germanicus was een vooraanstaand Romeins veldheer. Door twee opeenvolgende adopties (Tiberius door Augustus, Germanicus door Tiberius) mocht hij Augustus later zijn grootvader noemen. De latere keizer Caligula was zijn zoon, Claudius zijn broer, en Nero, zijn kleinzoon. Germanicus is vooral bekend geworden als een kundig krijgsheer en een bijzonder populair politicus in de tijd van Tiberius. Het was vooral aan hem te danken dat er na de nederlaag van generaal Varus in het Teutoburgerwoud weer orde en rust terugkeerde aan de grens met Germanië. De enorme populariteit van Germanicus, die op het toppunt van zijn kunnen en populariteit stierf, heeft waarschijnlijk nog nagewerkt bij zijn zoon en kleinzoon. Dat Caligula en Nero, die achteraf gezien weinig geschikt bleken voor het keizerschap, nog zo lange tijd veel krediet kregen van het Romeinse volk is waarschijnlijk deels te verklaren door de grote populariteit van hun vader en grootvader. Dat Claudius, die zijn fysiek niet mee had, door de soldaten werd uitgekozen als opvolger van Caligula zou iets met de populariteit van zijn te jong gestorven broer te maken gehad kunnen hebben.

Alle munten voor Germanicus zijn na zijn dood geslagen. Eerst Caligula, en vervolgens Claudius hebben een reeks van dupondii en assen op de markt gebracht. Decennia later hebben ook Titus, en daarna Domitianus, Germanicus herdacht door het slaan van munten met zijn afbeelding. Koperen munten van Germanicus met forse slijtage zijn voor relatief weing geld verkrijgbaar. Voor een mooie munt moet echter al snel honderden euro's worden neergeteld. Maar dan heb je wel een antieke munt van een uitzonderlijk persoon in de Romeinse geschiedenis.

Op deze historische dupondius is Germanicus te zien in zijn triomfquadriga (vierspan). De keerzijde van de munt met het opschrift 'signis recept devictis germ' vertelt ons dat de adelaars van de verloren legioenen uit de Varusslag (drie legioenen zijn hier in de pan gehakt) zijn teruggekeerd in Rome. Deze munt is geslagen door Caligula om zijn overleden vader Germanicus eer te bewijzen.

De kleinkinderen van keizer Augustus

In zijn lange regeerperiode (45 jaar!) heeft keizer Augustus miljoenen handgemaakte munten in omloop gebracht. De munten werden gebruikt om de legers te betalen, maar waren ook bedoeld om te worden geruild voor goederen op de markt en een handig systeem voor het betalen van de verschuldigde staatsbelastingen. Er zijn weinig munten overgebleven, simpelweg omdat de munten lang konden circuleren en uit de roulatie genomen werden als ze versleten waren. Verreweg het meest voorkomende type is een denarius met de kleinkinderen Gaius en Lucius op de keerzijde. Deze denarius is om die reden historisch heel interessant. Het was de wens van Augustus dat een van zijn kleinkinderen zijn opvolger zou worden. Dat gebeurde echter niet. Augustus had weinig gelukt met zijn opvolging. De belangrijkste kandidaten, waaronder ook Gaius en Lucius, stierven voortijdig. De enige oplossing die hem overbleef, was zijn stiefzoon Tiberius te adopteren en te benoemen tot mederegent. Tiberius volgde Augustus ook op.

Meestal zijn deze denarii versleten, mooie exemplaren zijn duur. Dit is een redelijk exemplaar met een mooi portret van Augustus. De achterzijde heeft behoorlijke slijtage, maar er zijn nog wel twee figuren (Gaius en Lucius) met schild en speer te onderscheiden.

Wat nog aardig is om te vertellen is dat Augustus, ondanks het bereiken van een respectabele leeftijd, altijd een jeugdig uiterlijk op zijn munten bleef behouden. Dit maakte onderdeel uit van de keizerlijke propaganda.

Over keizer Augustus
Deze keizer is geboren als zoon van Octavius en Atia. Zijn naam was toen Octavius. De moeder van Octavius, Atia, was de nicht van Julius Caesar. Octavius wist de aandacht van Caesar te trekken, ook toen hij klein was, door zijn kwaliteiten te tonen.Toen Caesar overleed, veranderde er veel voor Octavius. In het testament van Caesar stond dat hij Octavius als zijn zoon had geadopteerd. Vlak na de dood van Caesar begon de strijd om de macht. Hier streden drie mannen om, namelijk: Octavianus, Marcus Antonius en Lepidus. Deze mannen vochten een aantal keren, maar uiteindelijk besloten ze om samen een driemanschap te vormen, de triumvirato. Samen namen zij wraak op de moordenaars van hun grote leider, Caesar. Toen ze hen hadden verslagen in de slag van Philippi, verdeelden ze het rijk. Marcus Antonius kreeg de oostelijke provincies en Gallia en Octavianus kreeg de overige westelijke provincies. Lepidus kreeg Noord-Afrika, maar al snel werd hij opzij geschoven door de andere twee. Vervolgens ontstond er rivaliteit tussen Marcus Antonius en Octavianus. Om dit te verhelpen trouwde Marcus Antonius met Octavia, de zus van Octavianus. Maar Marcus Antonius was niet trouw en trouwde zelfs met een andere vrouw, Cleopatra, de koningin van Egypte. Dit was een schande voor het hele Romeinse Rijk. Octavianus maakte hier handig gebruik van en in de slag bij Actium versloeg hij Marcus Antonius. Zo werd Octavianus alleenheerser over een groot rijk. De senaat begreep dat Octavianus inmiddels heel machtig was en benoemde hem tot Augustus, dit betekent ‘Verhevene’. Hiermee begon het Principaat (Keizerrijk) van Augustus. De Republiek bleef wel bestaan, maar betekende verder niet veel bij het nemen van beslissingen, er was maar één man aan de macht die het voor het zeggen had, Augustus.

Augustus wilde oorlog en onrust in het Romeinse Rijk vermijden. Door wegen aan te leggen kon het Romeinse leger snel ter plaatse zijn om opstanden de kop in te drukken. Op zee werd de handelsvloot beschermd tegen piraten. De periode van 200 jaar van vrede die aanbrak in het Romeinse Rijk wordt wel de Pax Romana genoemd. Augustus vond dat er alleen maar vrede kon heersen in een behoorlijk begrensd rijk dat ten dienste moest staan van een schitterende economische en culturele ontwikkeling. In de eerste plaats legde Augustus de grenzen van zijn keizerrijk vast. De handel, de industrie en de landbouw namen een bijzonder hoge vlucht rond de Middellandse Zee. Augustus en zijn naaste medewerkers (waaronder Agrippa) deden alles om Rome te verfraaien, vooral door het neerzetten van prachtige openbare gebouwen en talloze tempels. 'Ik trof Rome aan in baksteen en liet het na in marmer', zo verklaarde Augustus. In de loop der jaren werd Augustus geconfronteerd met het probleem van zijn opvolging. De belangrijkste kandidaten stierven voortijdig. De enige oplossing die hem overbleef, was zijn stiefzoon Tiberius te adopteren en te benoemen tot mederegent. Augustus stierf tijdens een reis naar Campanië; hij was 76 jaar oud en had heel lang (45 jaar) geregeerd.